Czym jest plik DjVu?

DjVu, czytany jak francuskie “déjà vu” i zapisywany jako .djvu, to format dokumentów zaprojektowany do jednego zadania: przechowywania zeskanowanych stron w wysokiej jakości bez rozmiaru pliku, jakiego skan zwykle wymaga. Powstał w AT&T Labs w połowie lat 90. i do dziś pozostaje formatem pierwszego wyboru dla zdigitalizowanych książek, czasopism naukowych, instrukcji technicznych i archiwów bibliotecznych.

Jeśli trafiłeś na plik .djvu, niemal na pewno pochodzi on ze zeskanowanej książki.

Dlaczego pliki DjVu są o tyle mniejsze od skanów

Zwykły skan to jedna duża fotografia strony, a fotografie tekstu kompresują się fatalnie. Pomysł stojący za DjVu polegał na tym, że zeskanowana strona to nie jeden obraz, lecz trzy warstwy nałożone na siebie:

• Warstwa tekstu - ostre czarne znaki, z których zbudowane są litery.
• Warstwa tła - papier, jego kolor, plamy i cienie.
• Warstwa pierwszego planu - kolor atramentu, którym wydrukowano tekst.

Maska tekstu jest zapisywana w pełnej rozdzielczości, bo to właśnie ją czyta oko. Tło i pierwszy plan zapisywane są w znacznie niższej rozdzielczości, bo rozmyty papier nadal wygląda jak papier. Do tego DjVu odnajduje kształty powtarzające się w całym dokumencie - każde małe “e” w książce jest niemal identyczne - i zapisuje każdy kształt raz, odwołując się do niego wszędzie tam, gdzie się pojawia.

Efekt jest taki, że zeskanowana, 300-stronicowa książka, która jako PDF złożony z obrazów stron ważyłaby 100 MB lub więcej, jako DjVu mieści się zwykle między 5 a 20 MB, a tekst wygląda przy tym ostrzej, nie gorzej.

Co zawiera plik DjVu

Plik .djvu przechowuje obrazy stron oraz - często, choć nie zawsze - ukrytą warstwę tekstu, powstałą wtedy, gdy dokument był skanowany i poddawany OCR. Gdy ta warstwa istnieje, możesz przeszukiwać i zaznaczać tekst. Gdy jej brakuje - co jest częste w starszych skanach - strony są wyłącznie obrazami i musisz sam rozpoznać tekst, zanim wyszukiwanie cokolwiek znajdzie.

Niektóre pliki DjVu zawierają też konspekt (spis treści), numerację stron i osadzone adnotacje.

Jak otworzyć plik DjVu

DjVu nie jest wbudowany w macOS, Windows, iOS ani Androida, a przeglądarki go nie wyświetlają - potrzebujesz więc aplikacji, która czyta ten format.

Na platformach Apple Niraqua DjVu otwiera dokumenty .djvu natywnie na Macu, iPhonie i iPadzie. Odczytuje osadzoną warstwę tekstu, jeśli plik ją zawiera, a gdy jej nie ma, rozpoznawanie tekstu na urządzeniu tworzy ją, dzięki czemu skan staje się przeszukiwalny. Wszystko dzieje się na Twoim urządzeniu - bez przesyłania, bez konta.

Zobacz jak otworzyć plik DjVu na Macu, aby poznać kolejne kroki, albo czytanie DjVu na iPhonie i iPadzie, jeśli wolisz wersję dotykową.

Czy warto konwertować DjVu do PDF?

Często tak - nie dlatego, że DjVu jest gorszy, ale dlatego, że PDF to format, który przyjmuje wszystko inne. Jeśli musisz wysłać komuś rozdział mailem, złożyć skan, opatrzyć go adnotacjami w innej aplikacji albo po prostu mieć pewność, że otworzy się na dowolnym komputerze za dziesięć lat, PDF jest bezpieczniejszym opakowaniem.

Konwersja pozwala też zachować przeszukiwalny tekst: eksport z warstwą tekstu oznacza, że PDF da się przeszukiwać w Podglądzie, Acrobacie i wszędzie indziej. Zobacz konwersję DjVu do PDF albo DjVu a PDF, aby zdecydować, w którym formacie trzymać dokument.

Częste pytania

Czy DjVu jest nadal rozwijany? Specyfikacja formatu jest stabilna i otwarta, a referencyjna implementacja (DjVuLibre) wciąż jest rozwijana. Nowe dokumenty rzadko powstają dziś w DjVu, ale ogromne istniejące archiwa nigdzie się nie wybierają.

Czy mogę edytować plik DjVu? Nie w taki sposób, w jaki edytuje się dokument tekstowy - strony są skanami. Niraqua DjVu czyta je, przeszukuje i eksportuje, zamiast przepisywać ich zawartość.

Czy otwieranie DjVu jest bezpieczne? Plik .djvu to dokument, nie program. Otwarcie go w czytniku, który jedynie dekoduje dokumenty, niesie takie samo ryzyko jak otwarcie dowolnego pliku graficznego.